ПсА
Псориаздық артрит
Псориаз аясында дамитын буындардың созылмалы қабыну ауруы. Терінің де, буындардың да зақымдануын қамтиды.
Бұл қандай ауру
Псориаздық артрит (ПсА) — псориаз аясында дамитын буындардың созылмалы қабыну ауруы: иммундық жүйе тек теріге ғана емес, буындарға, қол мен аяқ саусақтарының сіңірлеріне, кейде омыртқаға да шабуыл жасайды.
Әдетте алдымен псориаз көрінеді, ал артрит орта есеппен жылдардан кейін қосылады: уақыт өте ол псориазы бар пациенттердің шамамен үштен бірінде дамиды. Ауру көбіне 30–50 жаста басталады, ер адамдар мен әйелдер оған бірдей шалдығады.
Қалай білінеді
Тері көріністері: псориаздық бляшкалар — күміс-ақ қабыршақтары бар көтеріңкі қызарған тері аймақтары, тырнақтардың өзгеруі (шұңқырлар, сарғыш-қоңыр дақтар).
Буын көріністері: ауыру мен ісіну, әсіресе саусақ буындарында, тізеде және асықты буында; дактилит («шұжық тәрізді саусақтар») — бүкіл саусақтың ісінуі; энтезит — сіңірлердің сүйекке бекитін жерлеріндегі қабыну; арқаның ауыруы және таңертеңгі қатаңдық.
Псориаздық артрит сондай-ақ көздің қабынуы, жүрек-қан тамырлары бұзылыстары, мазасыздық бұзылыстары мен депрессия қаупінің артуымен байланысты — бұл туралы білген және емдеуші дәрігермен талқылаған жөн.
Диагностика және қай дәрігерге бару керек
Диагностика мен бақылауды ревматолог пен дерматолог бірлесіп жүргізеді — терінің және буындардың тексеру нәтижелері бойынша, қажет болса — қосымша зерттеулермен. Иммундық жүйе ақауының нақты себептері толық зерттелмеген, бірақ өршуді тудыруы мүмкін факторлар белгілі: инфекциялар, артық салмақ, кейбір дәрілер, гормоналдық өзгерістер, эмоциялық стресс.
Емдеу
Емнің мақсаты — ауырсынуды азайту, буындардың қозғалғыштығын сақтау, тері жағдайын жақсарту және асқынулардың алдын алу. Тәсіл біріктірілген: сыртқы құралдар мен физиотерапиядан бастап дәрігер аурудың ауырлығын ескере отырып таңдайтын жүйелі терапияға дейін. Емдік дене шынықтыру және буындарға ұқыпты қозғалыстар да көмектеседі.
Қор брошюрасының материалдары бойынша (авторы — дәрігер-ревматолог, м.ғ.к. Жазира Омарбекова): пациенттің өзінің белсенді ұстанымы да маңызды — өз жағдайына қамқорлық жасау және жақындарына, жұмысына, қызығушылықтарына сүйену.
Емдеу схемасын, нақты дәрілер мен мөлшерін тек емдеуші дәрігер анықтайды. Бұл беттегі ақпарат медициналық ұсыным емес және маман кеңесін алмастырмайды.
Қор немен көмектеседі
- Көмек сұрау — қордың қолдауы мен сүйемелдеуі қажет болса, өтінім қалдырыңыз.
- Пациент жолы — МӘМС бойынша емделу және дәрі-дәрмекпен қамтамасыз етілу жолы.
- Психологиялық көмек — диагноз қойылғаннан кейінгі алғашқы апталарда және емдеу кезінде қолдау.
- Пациенттер мектебі — диагнозбен қалай өмір сүру туралы дәрігерлермен сабақтар.
Материалдар
Қордың әртүрлі аутоиммундық аурулар туралы бейнелері — «Бейне» бөлімінде.